2030 жылға қарай коммуналдық қалдықтарды қайта өңдеу көрсеткіші 40% құрайды деп күтілуде.

«Жасыл экономикаға» көшу жөніндегі кеңес отырысында қалдықтарды басқару бойынша ағымдағы жағдай мен қабылданып жатқан шаралар қаралды, деп хабарлайды Total.kz.

Атап айтқанда, қайта өңдеу инфрақұрылымын дамыту, энергетикалық кәдеге жарату, қатты тұрмыстық қалдықтар полигондарын жаңғырту, сондай-ақ энергия үнемдеу және экономиканың энергия тиімділігін арттыру салаларында.

Экология және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаевтың баяндамасы тыңдалды:

  • 2025 жылдың қорытындысы бойынша коммуналдық қалдықтарды сұрыптау және қайта өңдеу үлесі 30,7% құрады. 2030 жылға қарай коммуналдық қалдықтарды қайта өңдеу көрсеткіші 40%, өнеркәсіптік қалдықтардікі — 50% болады деп күтілуде;
  • өткен жылы анықталған 3 828 рұқсатсыз қоқыс үйіндісінің 3 629-ы жойылды, бұл 95% құрайды. 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында 1 983-тің 585-і жойылды;
  • кәдеге жарату төлемі есебінен жеңілдікті қаржыландыру аясында жалпы сомасы 374 миллиард теңгеге 68 жоба мақұлданды, оның 12-сі пайдалануға берілді;
  • 2 755 ҚТҚ полигоны жаңғыртылуда, ауылдық алаңдар үшін жекелеген рұқсат беру рәсімдері мен экологиялық нормалар жеңілдетілді, жаңа нысандардың құрылысы кәдеге жарату төлемі қаражаты есебінен қаржыландырылады;
  • «Экоқолдау» бағдарламасына 94 компания қосылды.

115 мың тоннадан астам қағаз, шыны, шина және пластик қайта өңделді, төлемдер көлемі 3 миллиард теңгеге жуықты құрады.

Тұрғын үй секторы деңгейінде бөлек жинауды кеңейту үшін қоқыс шығаратын компанияларды, ББК және ТКШ-ны қосу пысықталуда.

Талқылауға «Жасыл Академия» ғылыми-білім беру орталығының директоры Бахыт Есекина, «Қазақстан экологиялық ұйымдарының қауымдастығы» ЗТБ басқарма төрағасы Айгүл Соловьева, «Жасыл экономика» және G-Global дамыту коалициясы» ЗТБ басқарма төрағасы Асхат Сүлейменов, «Халықаралық жасыл технологиялар және инвестициялық жобалар орталығы» КЕАҚ басқарма төрағасы Сәкен Қалқаманов, KazWaste Қазақстандық қалдықтарды басқару қауымдастығының атқарушы директоры Вера Мустафина қатысты.

Атап айтқанда, елді мекендерді абаттандыру, санитарлық тазалау және көгалдандыру сапасын, сондай-ақ олардың қоршаған ортаға әсерін бағалау үшін цифрлық құралдар мен ЖИ шешімдерін енгізу жөнінде ұсыныстар айтылды. Сонымен қатар, өңірлерге кеңес беру, заманауи технологияларды енгізу және үздік халықаралық тәжірибелерді тарату үшін «жасыл» жобаларды сүйемелдеу бойынша үйлестіру жұмысын күшейту ұсынылды.

Премьер-министр жүргізіліп жатқан жұмыс тұрғындар үшін жайлы орындар, жаңа тартымдылық нүктелерін құруға, өмір сапасын арттыруға және қолайлы экожүйені қалыптастыруға ықпал етуі керектігін атап өтті.

«Мемлекет басшысы қатты тұрмыстық қалдықтарды басқару мәселесіне маңызды экологиялық міндеттердің бірі ретінде ерекше назар аударады. Қалдықтардың барлық түрлерін басқару тұжырымдамасы бекітілді, жаңа ҚТҚ полигондарын салу үшін қажетті нормативтік актілер қабылданды, саланы жеңілдікті несиелеу тетігі іске асырылуда. Рұқсатсыз қоқыс үйінділерін жою бойынша тұрақты жұмыс жүргізілуде. Алайда, шешімді талап ететін бірқатар мәселелер бар», — деп атап өтті Олжас Бектенов.

Үкімет басшысының тапсырмалары:

  • Экология және табиғи ресурстар министрлігі — бір апта мерзімде жаңа ҚТҚ полигондарын салу тетігін іске асыру жөніндегі қаулы жобасын үкімет аппаратына енгізсін;
  • өңір әкімдіктері рұқсатсыз қоқыс үйінділерін жою жұмысын күшейтсін. Премьер-министр ағымдағы жұмыс қарқынының әлсіздігін атап өтті;
  • қалдықтарды рециклингтеу.

«Әлемнің озық елдерінде «Тұйық цикл экономикасы» тұжырымдамасы жеткілікті сәтті іске асырылған, оның басты принципі — қалдықтардың пайда болуының алдын алу. Мысалы, Швецияда қоқыстың 1%-дан азы полигондарға түседі. Ел тіпті көршілес елдерден қалдықтарды импорттайды. Германияда тұрмыстық қалдықтардың 67%-дан астамы айналымға қайтарылады. Тізімді жалғастыруға болады. Қалдықтарды рециклингтеу — біз ұмтылуымыз керек нәрсе. Алайда, қалдықтарды қайта өңдеу саласындағы жобалардың іске асырылуы кешіктіріліп жатқан фактілер бар. Осыған байланысты Экология министрлігі бір апта мерзімде қалдықтарды қайта пайдалану саласындағы жобаларға ревизия жүргізіп, оларды іске асыру бойынша нақты шешімдер енгізсін», — деп атап өтті премьер-министр.